Tussen cynicus en zen-boeddhist

Herman Brusselmans heeft weer een creatief ei gelegd : Een dag in Gent.
Brusselmans en zijn veelschrijverij is tegelijkertijd makkelijk en moeilijk te bespreken. Als vat vol tegenstellingen is hij een controversieel man. Door zijn schrijfstijl – te pruimen of niet? Zijn vaak seksuele of anderszins uitdagende onderwerpen (drummen, roken, drinken, hangen, honden) - en de vraag of hij fictioneel iedereen mag beffen en men daarover rechtzaken kan beginnen? En zelfs door gewoon zichzelf te zijn. Lijzig en rustig zegt hij dat er niet veel meer gebeurt in zijn leven, maar hij heeft een zo scherpe tong dat elke interview op TV een belevenis wordt waar niemand van wegzapt.


Dat wordt gereflecteerd in Een dag in Gent. Want wat gebeurt erin? Precies wat de titel belooft: Brusselmans’s fictieve alter ego beleeft een dag in Gent. That’s it. Dat zou meteen het argument zijn van de anti-Brusselmansen. Anderzijds meandert hij voortdurend via flash-backs, associatie, onuitgesproken gedachten en (hopelijk) fantasieën langs zijn vertellijn heen en weeft een interessant vlechtwerk dat allesbehalve rechtlijnig loopt. Vanzelfsprekende taboes moeten er vaak aan geloven, en dat geeft een uitlaatklep in een overcorrecte samenleving, en een stuk stilstand in een wereld die voor zowat iedereen te snel draait. Misschien is dat de fascinatie die lezers steeds weer naar Brusselmans trekt. Dat en de massa borsten en voetbal die de revue passeren, natuurlijk.

Zijn u dat teveel dure woorden? Ons niet gelaten, dan doen we het met een vergelijking:
In zekere zin is een Brusselmans lezen het equivalent van snooker kijken. Sommigen vinden er niets aan omdat er niets gebeurt. Anderen zien het intrinsieke werk, de mini-studies en het métier van de schijnbaar onbewogen speler en bewonderen het mateloos. Veel doet men niet en er is geen adrenalinerush. Het is zelfs nauwelijks sport (lees, literatuur, argumenteren de tegenstanders) en gaat uitstekend samen met achterover leunen, onderwijl beseffend dat er in het leven geen illusie meer overblijft. In cynisch ennui drinkt men een koffie, rookt een sigaret en ziet hoe de ballen onherroepelijk worden gepot.

Diepe inhoud is er niet zo gek veel in dit boek. Geen zware denkbeelden, geen dwingende oordelen. Brusselmans is een tovenaar, die zelfs uit het Niets zelve nog een straf verhaal brouwt. Misschien is hij de literaire kruising tussen een cynicus en een Zen-boeddhist.

Wij konden Een dag in Gent als (zoveelste) Brusselmans-meditatie best pruimen. Laat de koffie en sigaretten maar aanrukken. Of dit een goed boek is, vraagt u. Tja: u weet zelf allang of u een Brusselmans-lezer bent. Toch?


Met Allen Carr in een hand en sigaret in de andere existentieel de uwe,

Celia Ledoux
gepubliceerd op Cutting Edge