Waarom mama's niet naar het theater gaan

Lage cultuur: het gedwongen toevluchtsoord van mama's


Ik betrap me de laatste tijd erop dat de tweespalt in dit blog me aan het puzzelen zet. Zie je, vroeger zag het er hier toch anders uit. Ik schreef over theater, muziek, ga maar door van crossover tot opera, en herschreef al doende het hele cultuur- en recensielandschap.



De teneur is, met andere woorden, sterk veranderd sindsdien. Ik heb het over baby's en opvoedstandaards, over al dan niet gevulgariseerde wetenschap die enerzijds theorieën en anderzijds consensus bespreken onder mekaar en, natuurlijk, ook over de duizenden regeltjesboeken, multinationals en goedmenende groottantes die jammer genoeg op minder gebaseerd zijn maar je veel makkelijker bereiken en - waarom niet? - lekker de onzekerheid in praten als ouder.

Ja, u ziet het: het enige wat niet veranderde is de naar het Latijn neigende, dus compleet verwarrende, constructie van mijn zinnen en mijn overtrokken woordenschat.

Dus, dacht ik in mijzelf, laten we nog eens een flink opiniestuk schrijven. Eén dat mijn twee werelden - van vroeger tot straks - aaneenbreit. (Here goes, mensen!)

Ik merk namelijk dat ik door het simpelweg krijgen van een baby - ben verder namelijk simpelweg nog mijzelve - uit de cultuur word gesneden. Wat overblijft zijn de scharreltjes CD's die mijn baby níet bang maken - ze houdt van Marvin Gaye en andere fifties crooners, waar ik liever RATM, the Prodigy en andere geweldenaars draaide die haar alleen doen huilen. Er valt zo nu en dan een matinee theater te grabbelen - 's avonds ben ik niet alleen ongerust omdat ze zonder mama zo slecht in slaap valt, maar ben ik ook zelf in een halve coma omdat het aanvangsuur van voorstellingen zowat samenvalt met mijn huidige bedtijd.

Verder moet ik het hebben van lage cultuur, en daarin ontmoet ik vele mama's. De haak-en breiaddicts onder de jonge moeders kan ik niet meer tellen. De rest doet taartenbak-cursussen of maakt fantastisch specialistische foto's van hun kroost, met digitale camera's en kanonnen van lenzen. Ze pimpen hangmatten en verven gigantische lappen stof, waar vervolgens allerlei jurkjes van worden genaaid in (voor mij onbegrijpelijke) wippen. Vroeger schilderden of schreven ze, waren ze stoere rockmanagers of eminente cultuurnimfen.

Stoer of eminent zijn ze nog altijd. Alleen zijn ze niet meer welkom in hun vroegere middens.

Het is onmogelijk om een kind mee te nemen naar rockconcerts, en in het theater zijn e niet welkom. De hippe cafés hangen vol ongezonde rook, en als ze clean zijn wordt er pas afgesproken wanneer je kleine zijn bed in wil. Ik hoorde eens een verhaal van een fiftiesmama die haar kleine in zijn wiegje stopte en - de kleine achterlatend - naar een receptie in Brussel vertrok, maar tegenwoordig vindt Kind & Gezin dat niet meer goed en kom, we zijn zelf ook niet meer geneigd om dat soort Mad Men-stoten uit te halen.

En dus? Dus kunnen wij onze cultuur op de buik schrijven. Dus zijn er alleen mannelijke recensenten, en vraagt de sector zich onder het draaien van een goeie whisky (establishment) of een frisse pint (jonge honden) met een sigaar in het hoofd af wat ze moeten doen om vrouwen binnen te halen. Ik zal het u zeggen, heren. Laat dat theater om 12 uur 's middags doorgaan, maak er een openluchtvoorstelling van waarbij je in en uit kan lopen, zet de versterker tijdens je concert zachter (tegen alle verwachting van rockers in hangt de lengte van uw *** niet samen met hoe zwaar je de volumeknop zet, al word je er even doof van als de paterkes vroeger van masturberen beweerden). Zorg ervoor dat de kinderen mee kunnen of de moeders op dat moment weg kunnen, en uw vrouwelijk bezoek verdriedubbelt.

Daarmee nekt de cultuursector zichzelf. Het is bekend dat vrouwen culturele veelverteerders zijn. Wij lezen pakken meer boeken dan mannen, houden meer van theater en zijn van mode tot dansvoorstellingen avontuurlijker, guller kopers dan het mansvolk. Zij hebben alleen de muziek nog als groot bastion, en dat is wellicht puur doordat hun smaak minder wordt geprogrammeerd. (heeft mijn dochter later toch nog wat te veroveren. You go, Pup!)

Zolang de cultuur het praktisch onmogelijk maakt voor mama's om cultureel actief te zijn, blijven ze zichzelf in de vingers snijden. Als je een paar jaar geen culturele tempel meer binnenstapt, duurt het een hele tijd om weer in de gewoonte te komen. Reken maar uit hoeveel verlies dat betekent (mijn wiskundelacunes staan het me namelijk niet toe).

Mama's haken en breien dus, ze bakken taarten, tuineren, naaien. Ze maken er een kunst van, die op het web in een enorme subcultuur wordt gedeeld en toegejuicht. Het is, in tegenstelling tot hoe cultuur vandaag vaak werkt, een soort gezamenlijke belevenis; een delen; een toenadering.

Wil het toeval dat het hermetische van cultuur een veelgehoorde klacht is. Ligt dat aan de voorstellingen of de inhoud? Ik bespaar u het denkwerk: nee. Na jarenlang recenseren heb ik door dat ontoegankelijkheid een compleet loze klacht is die, sorry Bart De Wever en andere "breng de canon terug"-pleiters, nergens op gestoeld is. Wat kunst vandaag brengt is in doorsnee vibranter, concreter en véél meer in de werkelijkheid gestoeld dat die naar ouwe pluche stinkende, doorkauwde voorstellingen van vroeger.

Wel ontoegankelijk? De manier van organiseren. Breng meer wandelingen door de straat in de programmaboekjes. Adverteer bij vroedvrouwpraktijken en kinderdagverblijven met babyvriendelijke voorstellingen. Zorg ervoor dat een brabbelende, kwakkelende peuter welkom is en uw kunst niet stoort. Dàt is inclusief werken. Zorg ervoor dat ze welkom zijn, en de jonge mama's zullen weer - durven te - komen.


In de tussentijd stellen we het met lage cultuur. En natuurlijk ook met kleine cultuur: die van onze klein mannen. Kapitein Winokio's CD's zingen we uit het hoofd mee. KC Nona's filmvoorstellingen doen een vleug cultuur - zij het niet voor onze leeftijd - in ons hoofd waaien. We slepen de baby's mee naar kunstbeurzen, en vermijden elke gestoorde blik als de kleine huilt. Wij hebben namelijk best wat over voor cultuur. Ik vraag me af wat cultuur voor ons over heeft.